postcodes_in_nederland.gif 

Vroeger was het sorteren van de Nederlandse post een ingewikkelde en tijdrovende klus. Nederland kende toen nog een kleine duizend gemeenten (nu ruim vierhonderd) die als postbestemming fungeerden. Deze moesten door postsorteerders worden gelezen. Vanaf 1931 werden hun fysieke handelingen ondersteund door sorteermachines waarop handmatig een code moest worden ingedrukt: een van de vierhonderd bestemmingen. Eenmaal op die plaats gearriveerd moest alles nogmaals worden gesorteerd op wijk en straat.

In 1977 werden het huidige systeem van postcodes ingevoerd. Deze konden automatisch worden gelezen en het sorteren op plaats, wijk en straat was voortaan één handeling. Postcodes zijn opgebouwd uit vier cijfers en twee letters. De eerste twee cijfers corresponderen met een regio en de laatste twee cijfers geven de wijk aan. Buurt en straat worden door de twee letters aangegeven. Met de combinatie postcode en huisnummer kan elk adres in Nederland worden uitgedrukt.

Als je de vier cijfers opvat als een getal kunnen daarmee negen blokken van duizend worden ingevuld. Op die manier wordt Nederland in negen regio´s opgedeeld, in een soort cirkel die tegen de klok inloopt. Het systeem wordt steeds meer gebruikt voor andere doeleinden, bijvoorbeeld voor routeplanners en door verzekeringsmaatschappijen om de risico van inbraken in kaart te brengen.

De exploitatie van postcodes was altijd exclusief aan PostNL voorbehouden tot eind vorig jaar de rechter heeft bepaald dat iedereen vanaf februari 2012 in postcodebestanden mag handelen.

Waarschijnlijk in verband hiermee stelt het Centraal Bureau voor de Statistiek sinds vorige maand demografische informatie beschikbaar die opgehangen is aan postcodes. Op gekleurde interactieve kaarten kunnen kenmerken van bewoners van dorpen, steden en regio´s bekeken worden. Nederland telt 430.000 postcodes. Gemiddeld delen slechts 38 mensen dezelfde postcode zodat de kans niet denkbeeldig is dat in bepaalde data afzonderlijke personen traceerbaar zijn. Ongetwijfeld zal er discussie ontstaan of de privacy van individuele burgers niet door het CBS wordt geschonden.