De Algemene Onderwijsbond maakt melding van het verschijnen van ‘Effecten marktwerking op arbeid, inburgeringscursussen’. Het betreft een onderzoek dat door Regioplan in opdracht van de AOB is uitgevoerd. Het onderzoek maakt deel uit van een groter onderzoek naar de effecten van marktwerking op de factor arbeid. Zo zijn ook de zorg en het openbaar vervoer in opdracht van de FNV onder de loep genomen. De aanleiding was dat er te weinig informatie beschikbaar was over de effecten van marktwerking op personeel.

Het rapport geeft een goed inzicht in het begrip marktwerking en spitst dit toe op de inburgering. Marktwerking gaat uit van een vraagzijde en een aanbodzijde. Bij de inburgering vormen de gemeenten en niet de inburgeraars de vraagzijde en dit veroorzaakt de nodige knelpunten. Het is twijfelachtig of het nog wel om echte marktwerking gaat. Het verstrekken van participatiebudgetten aan particulieren zou wellicht zuiverder werken.

In ieder geval worden nu veel gegadigden voor de cursussen niet bereikt. Van de inburgeraars die wél bij de aanbieders terechtkomen, is het niveau vaak onvoldoende vastgesteld met als gevolg te heterogene groepen.

Het rapport is milder over hetgeen er misgaat aan de aanbodzijde. Daar vindt een enorme verschuiving plaats van ROC’s naar particuliere aanbieders. Positief is de verbreding van het aanbod aan soorten cursussen. Negatief is het feit dat er sterk besnoeid wordt op uitgaven voor docenten en lesmaterialen. Dat aanbieders, zowel ROC’s als particulieren met hun rug tegen de muur staan, komt op de eerste plaats doordat de gemeenten niet voor voldoende plaatsingen zorgen.

De dupe van het systeem zijn vooral de docenten. Bij de grotere instellingen is hun rechtspositie onzeker, bij beginnende aanbieders worden zij vaak onderbetaald als ‘taaltrainers’ om de cao voor ‘docent’ te ontwijken. De functie-eisen voor docenten veranderen snel door ontwikkelingen als blended learning en portfolio’s. Op initiatief van de BVNT2 is er een certificeringssysteem ontwikkeld waar veel belangstelling voor is.

Helaas slaagt het rapport er niet in om inzicht te geven in aantallen docenten die werkzaam zijn bij de inburgering. Het onderzoek beperkt zich tot 215 docenten die in een onderzoek van de SP zijn betrokken. De resultaten zijn door de SP aan Regioplan beschikbaar gesteld. Tweederde van de ondervraagde docenten werkte bij een ROC; eenderde bij een particuliere aanbieder maar of die verhouding ook met de werkelijkheid klopt, is niet onderzocht. Jammer, want een totaaloverzicht van hoeveel NT2-docenten er zijn en waar zij werken, zou nu juist zo belangrijk zijn.