charlotte-dematons.jpg 

Illustrator Charlotte Dematons, Française van geboorte, kwam jaren geleden als studente naar Nederland. Sinds 1985 verschijnen er regelmatig prentenboeken voor kinderen van haar hand. Bekend zijn bijvoorbeeld Sinterklaas en De gele ballon. Met haar nieuwste uitgave Nederland  zal ze ook veel volwassenen bereiken.  27 platen van 50 x 33 cm, gebundeld in een helder rood-wit-blauwe harde kaft. Het kan je bijna niet ontgaan als je deze dagen een boekhandel binnenstapt.

Hou er rekening mee als je het openslaat, dat je het daarna niet zo makkelijk meer weglegt. Wie de boeken van Charlotte Dematons kent, weet hoe verslavend de spelletjes zijn die ze in haar platen verstopt maar daarover straks meer. 

Nederland is op de eerste plaats een boek met een schat aan kenmerken van en bijzonderheden over ons land, vastgelegd in een stijl die voor iedereen heel toegankelijk is, ongeacht leeftijd, opleiding of welke achtergrond dan ook. In vogelvluchtperspectief word je meegenomen vanaf de Noordzee over de duinen om uitgebreid kennis te maken met het land daarachter. In de prenten zijn alle delen van Nederland verwerkt. Knap van Dematons vind ik dat ze bij haar indeling niet voor een aanpak in thema’s kiest, maar vanuit veel vrije associaties te werk gaat. De platen dragen namen als De Mist, Limburg, Drenthe en de dierentuin, Stadsleven of Pasen in Overijssel.

Op elke nieuwe bladzijde, vindt je meteen een typisch Nederlands herkenningspunt: de Brandaris, de Kubuswoningen, de Afsluitdijk of de bollenvelden. Met andere bestaande elementen vormen ze composities die de fantasie weten te prikkelen omdat ze op allerlei punten toch niet kloppen met de werkelijkheid: de Gouden Koets die op Prinsjesdag voorbij Madurodam rijdt; een hunebed naast Artis; Giethoorn onder de kerktoren van Zwolle. Maar toch, als je alle platen bekijkt, lijkt het of je heel Nederland in beeld krijgt.

Dematons heeft ook geprobeerd om alle vensters van de Canon van de Vaderlandse Geschiedenis in de platen te verwerken. Enerzijds leidt dit tot leuke knipoogjes van verleden aan heden: schaatsers in snelle pakken tussen figuurtjes van schilderijen van Hendrick Avercamp en Pieter Bruegel de Zeven Provinciën van Michiel de Ruyter voor de Haringvlietdam. Anderzijds zijn veel vensters er zo met de haren bij gesleept: de Republiek; Karel V of ‘Hebban olla vogala’. Was het wel zinvol om ze allemaal onder te willen brengen, vraag ik me af.

In de platen zijn ook allerlei personages uit Nederlandse strips, folkloreverhalen, romans, films, televisieseries enz. verwerkt. Deze dimensie heeft een heel leuk effect tot resultaat. Nijntje, Tom Poes, Jantje Beton of Juffrouw Saartje geven je een kick alsof je onverwacht een goede bekende tegenkomt. Uitermate grappig is ook het effect dat Dematons weet te bereiken door in al haar platen 27 keer hetzelfde ‘beeld’ te verstoppen: een reiger; de tweeling uit de Kameleon; een tuinkabouter; een campertje en een gele luchtballon.

Je hoeft Nederland alleen maar op een plek neer te leggen waar mensen komen die het even kunnen inkijken er ontstaat vanzelf een gezelschapsspel! Charlotte Dematons heeft Nederland verrijkt met een geslaagd boek dat door zijn toegankelijkheid een vaste plek verdient tussen het materiaal voor de inburgering.