lesvaardig
NT2-docenten werken steeds meer alleen of slechts met een paar collega’s. Vóór de invoering van de marktwerking was dit heel anders. Vrijwel iedereen werkte toen voor de NT2 afdeling van een ROC met veel collega’s om zich heen. Als je samen met iemand op een groep stond, praatte je over de cursisten en in de pauzes met iedereen in de docentenkamer ging het al snel over het vak. De een wist alles over computers, een ander was bevlogen geraakt door TPR of KNS; er liepen logopedisten rond die een programma ontwikkelden en andere enthousiastelingen organiseerde sportdagen en feestavonden. Soms heerste er misschien wel eens iets teveel een sfeer dat alles kon en niets moest. Tot er weer nieuwe richtlijnen van bovenaf kwamen dat iedereen moest overstappen op zelfstandig leren of een nieuw registratiesysteem of een bepaalde methode. Alles bij elkaar werkte je in een sfeer waarin het vak als het ware werd uitgevonden en bleef je op de hoogte van nieuwe ontwikkelingen. Tegenwoordig ben je als docent daarvoor meer en meer op publicaties en (bij)scholingsbijeenkomsten aangewezen.
Afgelopen maand verscheen in boekvorm de uitgave LESvaardig basisdidactiek NT2 van Lidy Zijlmans. Het boek biedt: ‘de (beginnende) NT2-docent praktische handvatten die hem of haar direct helpen bij het kundig en efficiënt lesgeven aan anderstaligen’.
Ik heb het boek in een middag doorgenomen. Interessant vond ik vooral de eerste hoofdstukken die stil laten staan bij allerlei mogelijke achtergronden van NT2 cursisten. De auteur benadrukt dat deze een rol dienen te spelen bij de keuze van je lesvormen. Verder beschrijft Zijlmans uitvoerig en helder hoe een veilig en rijk leerklimaat eruit ziet en heel praktisch hoe je daarvoor als docent door je houding kunt zorgen en hoe je vertrouwen kunt winnen. Voor de ervaren docent is dit nuttige informatie. De beschreven situaties riepen veel herinneringen uit mijn eigen lespraktijk op. Het was alsof me een spiegel werd voorgehouden waarin ik zag hoe ik het vak met vallen en opstaan heb geleerd.
De afdeling over lesvoorbereiding, instructies en feedback geven en differentiëren lijkt me vooral geschreven voor beginnende docenten. Hoe zijn lesmethode opgebouwd? Hoe gedetailleerd schrijf je van tevoren je les uit? Hoe bouw je een lesstructuur op? Op deze punten is LESvaardig basisdidactiek NT2 een echt studieboek met schema’s van de lesmodellen en opdrachten die je uit moet voeren om je die eigen te maken. Dingen die je als ervaren docent, eerlijk is eerlijk, in de meeste gevallen ooit aangeleerd hebt en op gevoel doet. In de hoofdstukken wordt regelmatig verwezen naar het ABCD-model van Neuner als iets wat elke docent paraat hoort te hebben. Bij mij was dat niet het geval en de uitleg van Zijlmans was zó beknopt dat het mij niet duidelijk werd waar de letters ABCD voor stonden. Pas na googelen kwam ik erachter en nu ik dit schrijf ontdek ik dat ik het weer vergeten ben en besluit ik dit zo te laten. Lesgeven betekent ook afgaan op zelf verworven inzicht.