Vorig jaar heb ik op deze plek verslag gedaan van een ervaring waarvan ik als NT2 docent bijzonder veel van leren kon. Voor een Nederlandse opdrachtgever gaf ik in een dorpje in Hongarije een vierweekse cursus Nederlands aan Hongaarse vrouwen die met de opdrachtgever een contract hadden afgesloten om daarna twee jaar lang als zorgverlener in Nederland te gaan werken.
Mijn opdracht was om ze in die tijd zoveel mogelijk aan het spreken te krijgen. De vrouwen werden aangenomen op grond van een intakegesprek en een ‘leerbaarheidstoets’. En zij moesten over diploma’s beschikken als verzorgende. Kennis van enige andere taal was niet vereist. Zij waren afkomstig uit heel Hongarije en woonden tijdens de cursus samen in een groot huis in het dorp. De lessen werden gegeven in een gebouw dat vroeger als dorpsschool dienst had gedaan. Zelf kreeg ik in dit gebouw een kamertje met een bed om te wonen.
Drie keer heb ik de cursus gegeven met steeds tussenpozen van een paar maanden. Op dit moment ben ik hier voor de vierde keer, na een pauze van ruim een half jaar, een half jaar waarin ik veel nagedacht heb over het leren van een taal.
De cursus werd in Hongarije afgesloten met TOA toetsen op de onderdelen lezen, spreken, schrijven en luisteren. De allerbesten behaalden na vier weken ruimschoots A1 en met lezen en schrijven soms A2. De gemiddelde cursist zweefde rond A1, de ene vaardigheid net iets erboven, de andere net iets eronder. Deze niveaus zijn té laag om te functioneren in de werksituatie waarin zij terecht kwamen maar het idee was dat zij hun Nederlands na deze eerste aanzet op eigen kracht wel konden ontwikkelen.
Veel van mijn oud-cursisten heb ik na afloop van hun cursus goed kunnen volgen.Via email en skype hielden zij mij op de hoogte van hun leven in Nederland en hun functioneren in hun werksituatie. Dit contact heeft mij veel inzicht gegeven in taalontwikkeling van A1 naar A2 naar B1 en de factoren die hierbij een rol spelen.
En de andere kant op: in schema’s zijn de Europese referentieniveaus vrij eenduidig omschreven als een soort garantie wat een ‘vreemde taalspreker’ op elk niveau zou kunnen. Als NT2 docent bij een ROC in Nederland was het handig om deze betrokkenen aan de betrokkenen voor te houden. Door mijn ervaringen met de Hongaarse vrouwen ben ik hier veel voorzichtiger in geworden. De komende tijd zal ik hier verder op ingaan.