troon.bmp 

Zoals bekend wordt in Nederland elk jaar op Prinsjesdag het parlementaire jaar geopend. Dit gebeurt in een gezamenlijke vergadering van de Eerste en Tweede Kamer (Staten Generaal). De rijksbegroting wordt dan bekendgemaakt. De Minister van Financiën overhandigt een koffer met alle cijfers aan de voorzitter en de minister-president geeft een mondelinge toelichting bij de plannen. Inmiddels lijkt het ook gewoonte dat de inhoud van de plannen van tevoren zijn uitgelekt. Wat overblijft is vooral de ceremoniële aanwezigheid van het staatshoofd bij deze vergadering die Prinsjesdag zijn glans moet geven.

Prinsjesdag 2013 zal een historische dag worden nu koning Willem Alexander voor het eerst deze rol vervult. Zijn eerste troonrede zal zeker door een menigte kenners woord voor woord worden uitgeplozen. Er zal veel worden gespeculeerd over persoonlijke boodschappen die mogelijk tussen de regels verborgen zitten. En in deze tijden van crisis: is de toon optimistisch of pessimistisch van karakter? Als koningin Beatrix haar troonreden hield, probeerde men haar stemming ook af te leiden uit haar kledingkeuze, met name de hoed die ze droeg. Over de kleding van de koning zal iedereen sneller uitgepraat zijn. Natuurlijk krijgt de kledingkeuze van Máxima de nodige aandacht maar op deze dag is het toch haar man die op de troon plaatsneemt.

Wellicht biedt dit gelegenheid om juist die troon, waarnaar ’s konings rede vernoemd is, eens wat aandachtiger te bekijken. De meeste Nederlanders hebben waarschijnlijk geen idee van de oorsprong van dit drie meter hoge eikenhouten meubel. Algemeen bekend is wel dat de Ridderzaal van het Haagse Binnenhof uit de tijd van de Hollandse graven stamt. Maar betekent dit dat Floris V zelf al op onze troon gezeten heeft? Afgaande op het ontwerp misschien niet zo’n gekke gedachte maar in werkelijkheid zit je er dan ruim zeshonderd jaar naast. De troon in de Ridderzaal stamt uit 1905 en is dus helemaal nog niet zo oud. Het meubelstuk is ontworpen door de architect Pierre Cuypers (1827-1921) die vooral bekend is van het Amsterdamse Rijksmuseum en het Centraal Station. Als bouwer van zo’n zeventig kerken ging hij door het leven als een zeer katholieke architect en daarom is het opmerkelijk dat hij is gevraagd om een troon voor een protestants koningshuis te ontwerpen. De keuze zal ingegeven zijn door Cuypers voorliefde voor ‘neo-stijlen’ die teruggrepen op een ver verleden. Ook de troon in de Ridderzaal gaf hij een laat-middeleeuws uiterlijk. Hij baseerde zich op afbeeldingen van Filips de Goede uit de tijd dat het gebied dat nu Nederland heet nog door Bourgondische vorsten werd geregeerd. Van alle Oranjes was het dus Wilhelmina die als eerste op deze troon plaats nam en na haar waren dit alleen nog slechts Juliana en Beatrix. Willem Alexander wordt de eerste mannelijke vorst aan wie dit jaar op Prinjesdag deze eer te beurt valt. Een historische dag dus voor de Nederlandse troon.