krim
De EU telt vijfhonderd miljoen inwoners die verdeeld over 28 landen wonen. Van het werelddeel Europa als geheel maken 44 landen deel uit. Verder zijn er nog vijf landen die gedeeltelijk in Europa en gedeeltelijk in Azië liggen: Azerbeidzjan, Georgië, Kazachstan, Rusland en Turkije. De annexatie van De Krim door Rusland, de spanningen in Oekraïne en de Europese verkiezingen van vorige week roepen de vraag op wat deze landen met elkaar bindt. De grenzen van Europa zijn getrokken op grond van geografische, institutionele of cultuur-historische banden. Hoewel deze niet eenduidig kunnen worden geïnterpreteerd is het duidelijk dat de klassieke Griekse en Romeinse beschavingen hierbij een belangrijke rol hebben gespeeld.
Vanuit dit idee besloot het Allard Pierson Museum in Amsterdam al langere tijd geleden om de eerste helft van dit jaar de bijzondere positie van de Krim in de oudheid te belichten met de tentoonstelling: De Krim. Goud en geheimen van de Zwarte Zee.
Wie de tentoonstelling bezoekt, leert dat de Grieken vóór onze jaartelling de Zwarte Zee overstaken en belangrijke handelsposten op het schiereiland de Krim stichtten. Van de oorspronkelijke bevolking, de Scythen, kochten zij graan. Zij betaalden dit met kostbaarheden die ze vanuit Griekenland meebrachten. Op de tentoonstelling worden Griekse vazen en gouden sieraden getoond die bij opgravingen op de Krim gevonden zijn. Ook zijn er Romeinse voorwerpen te zien die via de Grieken op de Krim terecht gekomen zijn. Dat de Griekse cultuur hier vaste voet had, bewijzen ook stenen ornamenten die in Griekse stijl vervaardigd zijn: huisaltaartjes, grafstenen en beelden van goden.
Ruim een eeuw voor Christus werd de Krim ingelijfd door Mithridates VI Eupator, de Turkse stichter van het Bosporusrijk. Een groot deel van zijn leven vocht hij op de Krim tegen de Romeinen die hun rijk tot hier probeerden uit te breiden en daar uiteindelijk in slaagden.
Tijdens de grote volksverhuizingen streken er verschillende volken op drift neer op de Krim. Achtereenvolgens waren dit de Sarmaten, de Hunnen en de Goten (rond 400 na Christus). Bij deze periode houdt de tentoonstelling op.
Het Allard Pierson Museum heeft niet kunnen voorzien dat de Krim tijdens de tentoonstelling door Rusland zou worden ingelijfd. Door deze ontwikkeling ziet het museum zich voor de vraag gesteld wie na afloop van de tentoonstelling de rechtmatige eigenaar van de door Oekraïne uitgeleende kunstschatten is. Van de vijf musea die hun archeologische vondsten beschikbaar hebben gesteld, zijn er vier gevestigd op de Krim en een in Kiev. Voorlopig is de tentoonstelling tot 15 juni verlengd. Wie in Amsterdam nog een museum zoekt waar je nergens in de rij hoeft te staan en op je gemak kunt rondkijken zonder opzij te worden geduwd, is dit een uitgelezen kans.