bernhard.jpg

De VPRO zendt deze weken een serie in vier afleveringen uit over het leven van Prins Bernhard. De titel ‘Bernhard, schavuit van Oranje’ doet al vermoeden dat het niet om een eerbetoon van de voormalige prins gemaal gaat. Van de schrijver van de serie, Thomas Ross, valt niets anders te verwachten dan een zeer kritische kijk op het leven van de prins. Voor de Bernhards dood was de verhouding tussen de twee uiterst koel. Dit naar aanleiding van een publicatie van Ross over de Greet Hofmans-affaire.

Gisteravond ging de serie van start. Waarschijnlijk door alle speculaties en uitgebreide vooraankondigingen was ik voorzichtig in mijn verwachtingen. Het is een moeilijke opgave voor acteurs om overbekende publieke verschijningen als de leden van het koninklijk huis overtuigend neer te zetten. Wat dat betreft verdienen Daan Schuurmans in de rol van de jonge, en Eric Schneider als de oude prins Bernhard en Loes Haverkort als prinses Máxima respect. Ellen Vogel, in de rol van de oude prinses Juliana vond ik minder sterk.

Het script schetst een evenwichtig beeld van een extreme man die de wereld naar zijn hand zette om een avontuurlijk leven te leiden. Narcistisch en hedonistisch aan de ene kant, maar ook dapper en met verantwoordelijkheidsgevoel voor zijn nieuw verkozen vaderland na zijn huwelijk met Juliana. Vier uur televisie is natuurlijk veel te weinig om werkelijk recht te doen aan een leven van 93 jaar.

Toch denk ik dat Ross gedaan heeft wat in zijn vermogen lag. Niet voor de bekende weg gekozen maar een gewaagde, indringende selectie gemaakt van gebeurtenissen en ontwikkelingen rond prins Bernhard. Vervolgens is het script uitgewerkt in gevarieerd beeldmateriaal. Geen langdradige en geforceerde dialogen, maar korte fragmenten die snel in tijd verspringen, authentieke en nagespeelde fragmenten afgewisseld.

Gesprekken tussen Bernhard en Máxima rond de overeenkomsten in hun rol vormen de hoofdlijn. De speculatie dat Máxima voor Willem Alexander uitgezocht zou zijn en hun eerste ontmoeting gearrangeerd, net als bij Bernhard en Juliana, geeft het verhaal een mooie lading.

Omdat de nodige ‘voorkennis’ verondersteld wordt, zal het niet makkelijk zijn voor nieuwkomers om alles te begrijpen. Wat het wel zal doen in de les is de discussie of het nou typisch Nederlands is om op de publieke omroep staatshoofden zo ongecensureerd af te schilderen.