een-nieuwe-wereld.jpg

Ik ben een weekje op vakantie. Een ideale gelegenheid om je lekker op sleeptouw te laten nemen door een schitterend boek
Een nieuwe wereld
van Auke van der Woud is onlangs bekroond als beste historische boek van 2007. Het gaat over de periode 1850-1900 en beschrijft hoe in die halve eeuw Nederland een modern land werd als gevolg van de aanleg van belangrijke infrastructurele voorzieningen. De wereld raakte in een stroomversnelling door de uitvinding en toepassing van telegrafie, spoorlijnen, van stoom en elektriciteit. 
Aanvankelijk maakte Nederland nogal een slaperige indruk vergeleken met de omringende landen en Amerika. Echter op een gebied was de slagvaardigheid ongekend: de aanpak van waterwerken. De grote rivieren hadden in die tijd de neiging om te verzanden, wat elk jaar leidde tot overstromingen. Dit vroeg niet alleen om technische oplossingen maar ook om een denkomslag met betrekking tot de vraag hoe de particuliere en publieke domein van elkaar moeten worden afgebakend. En daarmee samenhangend: wat is algemeen belang? Gaat dat per se over alle burgers of kunnen ook de bijvoorbeeld de Scheveningse vissers reden zijn voor de overheid om maatregelen van algemeen belang te nemen?
Een nieuwe wereld neemt ons mee in een wereld die griezelig veel weg heeft van het actuele Nederland. Ook toen werden er spoorwegen en vaarwegen aangelegd waarvan het nut twijfelachtig was. Ook toen werd er druk gediscussieerd over privatisering van de spoorwegen en de publieke taak van de overheid om voor havens te zorgen.
Verrassend zijn de vele voorbeelden van voorzieningen die in onze tijd zo vanzelfsprekend zijn. Wie staat er nou bij stil dat de Moerdijkbrug eens is aangelegd of de haven van Scheveningen of het Merwedekanaal? Evengoed was het mogelijk geweest dat over de loop van de grote rivieren anders beschikt zou zijn of dat Vlissingen de grootste havenstad van Europa was geworden.
Wie denkt er nu nog over na dat de Nieuwe Waterweg ontworpen is als rivier en het Noordzeekanaal als kanaal? En dat dat de reden is dat je in IJmuiden sluizen hebt en niet in Hoek van Holland?
Dit boek is echt een aanrader voor iedereen die heel concreet wil volgen hoe de samenleving van massacommunicatie en nieuwe verplaatsingsmogelijkheden ontstaan is; hoe het komt dat de Randstad ligt op de plaats waar wij hem altijd al aangetroffen hebben en nog veel meer.