ransdorp
Nederland is een vlak land dus valt alles wat boven de horizon uitsteekt meteen op. Torens zijn onlosmakelijk met het landschap verbonden en bovendien handige herkenningspunten voor dorpen en steden. Torens spelen een belangrijke rol bij het opmeten van Nederland. Zo is het kadastrale nulpunt van Nederland afgeleid van de Onze Lieve Vrouwentoren in Amersfoort. Dat torens deel uitmaken van de identiteit van een gemeente, ondervond laatst Mark Rutte toen hij in Amersfoort op campagne was voor de gemeenteraadsverkiezingen. Om hem te laten voelen dat hij als landelijke politicus vast niet op de hoogte was van lokale belangen vroeg een verslaggever van RTV Utrecht aan de Minister President of hij de naam van de Amersfoortse toren wist. ‘In dat soort vragen ben ik heel slecht, ik weet het zelfs in mijn eigen stad niet’, was zijn antwoord.
Over torens in eigen stad gesproken. Het is ook wel eens grappig om mensen te vragen of zij die zelf wel eens beklommen hebben. Vaak is het antwoord ontkennend. Als ik mezelf naga, in Amsterdam heb ik één keer de Westertoren beklommen als toerist, ver voordat ik er zelf kwam te wonen. In mijn geboorteplaats Gouda ben ik een paar keer in de Sint Jan geweest vanwege de bekende ‘Goudse Glazen’ maar nooit op de toren. Probleem bij veel torens is dat ze niet of slechts op onduidelijke tijden voor het publiek geopend zijn. Daarom waarschijnlijk is in Amsterdam het idee geboren om jaarlijks een zaterdag in maart aan te wijzen als Open Toren Dag. Afgelopen zaterdag was het weer zover. Niet alleen torens maar ook andere hoge punten deden mee, zoals verschillende hotels en op het NDSM terrein het REM-eiland, het Rode Lichtschip en de Faralda Kraan.
De bekendste toren en een oriëntatiepunt voor Amsterdammers die de stad uitgaan is ongetwijfeld de stompe toren van Ransdorp midden in het weidegebied net noorden van Amsterdam. De toren is al getekend door Rembrandt en bezongen door Nescio. Terecht dat hij ook op het lijstje van de Amsterdamse Open Toren Dag voorkwam. Schaatsend, fietsend en wandelend heb ik me regelmatig afgevraagd hoe het er in en op dat massieve steenblok uit zou zien.
Sinds zaterdag weet ik het. Een ommuurd plateau biedt een wijds uitzicht naar alle kanten tegelijk. Vooral de huizen, straatjes, sloten en weilanden aan de voet van de toren zelf zijn vanaf 32 meter hoogte fascinerend. Als je de lijnen van de sloten met elkaar doortrekt, kun je de meeste stukjes land eilandjes maken. Waar kun je wel en niet met de auto komen? Ook onder degenen die de klim maakten, hing een leuke, uitgelaten sfeer. De stijgers die willen weten hoe ver het nog klimmen is. De dalers trots omdat zij het antwoord weten maar het niet willen verklappen. Op tweederde van de toren passeerde je een trans waar je je buik moest inhouden om ‘tegenliggers’ door te laten. En natuurlijk de reacties van de kinderen. Beneden werd een foldertje uitgedeeld waarop stond dat de toren 155 treden telt. Wat is er dan leuker om zelf te kijken of dit klopt?
Wie de Open Toren Dag 2014 gemist heeft, hoeft wat Ransdorp betreft niet te wachten tot maart 2015. Vanaf mei tot en met september is de toren elke zaterdag en zondag opengesteld en in juli en augustus zelfs dagelijks. Eén tip voor wielrenners die onderweg willen afstappen om de toren te beklimmen: neem wel een paar ‘gewone’ schoenen mee!