wizzair.jpg

Aan het slot wilde ik nog iets vertellen over de uitspraak en schrijfwijze van de medeklinkers in het Hongaars en omgekeerd de manier waarop Hongaren die Nederlands leren tegen ons systeem aankijken. Tijdens mijn lessen vond dit het lastigste onderdeel van de uitspraaktraining en ik heb ook het gevoel dat ik wat dit betreft hier en daar tekortgeschoten ben. Zelfs de cursist die in mijn ogen het best verstaanbaar was, is naar huis gegaan met een ‘s’ die klinkt als de Franse ‘ch’, de manier waarop in het Hongaars de veel voorkomende letter ‘s’ wordt uitgesproken  (zoals in Budapest). Wat ik ook probeerde: deze cursist bleef de Nederlandse ‘s’ met ‘getuite lippen’ uitspreken. Wellicht had dit ook te maken met het struikelblok ‘sch’, het klassieke Nederlandse uitspraakproblemen onder anderstaligen. Hierin zit een ‘s’ waarbij de lippen wat naar voren komen.

‘Volgens het boekje’ kent het Hongaars zes ‘sis-klanken’ met een eigen schrijfwijze. Zij worden aangeduid met respectievelijk ‘c’, ‘cs’, ‘s’, ‘sz’, ‘zs’ en ‘z’. Het onderscheid is cruciaal voor betekenisverschillen, zoals ‘kész’ (klaar) en ‘kéz (hand). Zit er tussen die zes klanken dan geen enkele sisklank die als onze gewone Nederlandse ‘s’ uitgesproken wordt?  Volgens handleidingen voor Nederlanders hoe zij Hongaars moeten uitspreken zou de tekencombinatie ‘sz’ als onze ‘s’ worden uitgesproken maar ik merk steeds dat Hongaren dat beslist niet zo ervaren. Als zij mij hun ‘sz’ voordoen klinkt deze veel scherper, waarbij ik de punt van de tong helemaal voorin de mond vlak achter de tanden zie. (Iemand die een klein beetje Engels sprak vergeleek de ‘sz’ met de Engelse ‘th’).

Verwarrend in de uitspraak zijn voor mij ook de Hongaarse medeklinkers waaraan een ‘y’ is toegevoegd: ‘gy’, ‘ny’, ‘ly’, en ‘ty’. Hierbij hoor je de voorste letter overgaan in een ‘j’ maar het is niet de bedoeling dat je er een nieuwe lettergreep van maakt. Een voorbeeld is de veel voorkomende achternaam ‘Nagy’ (‘Groot’) uitgesproken als ‘nadj’.  Ook de naam van het schiereiland in het Balatonmeer: ‘Tihany’ wordt met twee lettergrepen uitgesproken en niet met drie zoals je vanuit het Nederlands geneigd bent te doen: ‘tihanj’.

Een struikelblok voor de Hongaarse cursisten was verder de Nederlandse ‘v’, die ze niet of heel moeilijk konden onderscheiden van de ‘f’ doordat het hun niet lukte om deze laatste klank ‘met stem’ uit te spreken. De letter ‘v’ komt in het Hongaars wel voor maar wordt hier consequent als de Nederlandse ‘w’ uitgesproken.

Kortom, nu ik deze ‘medeklinkerproblemen’ op een rijtje heb gezet, weet ik dat dit voor de volgende keer mijn uitdaging wordt. Ik ga nadenken over een gerichte aanpak en wellicht kan iemand mij helpen deze te vinden.