untitled.bmp

Gisteren was het de zaterdag waarop traditioneel grote bouwwerken worden opengesteld voor het publiek. In Amsterdam betekent dat de mogelijkheid om een kijkje onder de grond te nemen bij de aanleg van de Noord/Zuidlijn die na de vertraging door de verzakkingen in de Vijzelstraat en de discussies over de risico’s inmiddels weer volop aan de gang is. De voltooiing van de 9,5 kilometer lange verbinding tussen het Buikslotermeerplein en Station Zuid/WTC staat nu gepland op 2014. Van dit traject komt 3,8 kilometer onder de grond te liggen, midden door het volgebouwde centrum van de stad.

Nadat de Noord/Zuidlijn aanvankelijk vooral een politiek begrip was met vóór en tegenstanders, merk je dat de Amsterdammers nu steeds meer voorstelling krijgen van de verbinding waarom het uiteindelijk te doen is. Aan de hand van de bouwplaatsen kun je in gedachten bovengronds grote stukken van het ritje tussen de stations al maken. En zo valt nu ook de berichtgeving van wat er onder de grond gebeurt goed te volgen.

Nadat ik vorige gelegenheden voorbij had laten gaan, vond ik het echt tijd worden om van de gelegenheid gebruik te maken om de stations in aanbouw vanbinnen te zien. Via steigerconstructies met stalen trappen daal je af naar de betonnen vloeren van de stations. Het verraste me hoe groot die zijn en hoeveel er eigenlijk al gebeurd is in weerwil van alle berichten in de afgelopen jaren die toch vooral over vertraging en missers gingen. Je krijgt de indruk dat je in de ruimte van een gotische kathedraal omhoog naar het licht staat te kijken. Achter de houten schuttingen die je altijd vanaf de straat ziet, zitten grote vierkante openingen waardoor je vanaf 25 meter onder de grond gewoon ‘naar buiten’ kijkt. Dit zijn ook de gaten waardoor de grote gele brugkranen op straat de uitgegraven grond omhoog hebben gehaald en de bouwmaterialen hebben laten zakken.

In twee uur tijd heb ik de stations Ceintuurbaan/Ferdinand Bolstraat, Vijzelgracht en Rokin bezocht. Bij het eerste station viel vooral de diepte op. De tunnelbuizen waar de metro straks doorheen rijdt, komen hier onder elkaar te liggen omdat de straat te smal is voor buizen naast elkaar, die door de ondergrondse boren met de troetelnamen ‘Molly’ en ‘Gravin’ worden gemaakt.  

In de bouwput van de Vijzelgracht kreeg je een goed idee van de oeroude lagen waaruit de bodem is gevormd. Binnenkort zal in het diepste gedeelte dat nog uitgegraven moet worden de luchtdruk worden opgevoerd tot 1,2 bar overdruk, te vergelijken met de situatie op 12 meter onder water. De bouwers zullen in een drukcabine neergelaten worden. Na het werk moeten ze elke dag anderhalf uur decomprimeren voordat ze naar huis mogen. Een gids in een van de stations vertelde me dat er dagelijks ongeveer vierhonderd mensen over het hele traject aan het werk zijn. Het moet inspannend werk zijn, wat ik zelf na al die trappen ook wel voelde. Om drie stations te bezichtigen had ik bijna net zoveel traptreden genomen als er in de Domtoren van Utrecht zitten.

Wie iets van de aanleg van de metro wil zien, hoeft geen jaar meer te wachten. Bij het Spui is een permanent ondergronds Uitkijkpunt ingericht van waaraf je de bouw met eigen ogen kunt volgen. Verder is het informatiecentrum aan de zijkant van het Centraal Station vernieuwd, met onder andere een afdeling archeologische vondsten die in de beginfase van de bouw omhoog zijn gehaald.

Wie tijd heeft, kan op 31 mei getuige zijn van een bijzonder spektakel. Dan wordt een tunneldeel van 130 meter lang aan de achterkant van het Centraal Station neergelaten. Dit is live te volgen via www.hierzijnwijnu.nl.