olifantenpaadjes.bmp 

In het televisieprogramma De Wereld draait door van afgelopen woensdag werd op vermakelijke wijze een bijzonder onderwerp gepresenteerd.

Iedereen kent ze wel en weet er uit zijn hoofd wel een paar te noemen. Plaatsen waar mensen via een grasveldje, een berm of braakliggend stukje grond altijd een kortere weg nemen. Vanaf het officiële wandel- of fietspad ontstaat een nieuw weggetje van platgetrapte aarde.

De fotograaf Jan-Dirk van der Burg heeft er een fotoboek van samengesteld dat hij in deze uitzending van Matthijs van Nieuwkerk mocht presenteren. Hoewel het beeld iedereen bekend is, weten veel mensen niet dat dit soort paden een eigen naam hebben. Terwijl je het woord maar één keer hoeft te horen om het nooit meer te vergeten: olifantenpaadjes.

Te gast in de uitzending was ook de schrijver/bioloog Maarten ’t Hart. Hij vertelde dat hij zich in 1970 al met het verschijnsel olifantenpaadjes had beziggehouden. En inderdaad: uit de archieven kwamen filmbeelden van een nog jeugdige Maarten ’t Hart die op locatie voor de camera met zijn gebruikelijke elan ‘becommentarieert’ hoe fietsers, wandelaars en hordes kinderen op de achtergrond elk op hun manier de kortste weg nemen.

Op meesterlijke manier ontvouwt ’t Hart raadselachtigheden en geheimzinnigheden rond het verschijnsel. Waarom beginnen en eindigen veel olifantenpaadjes met een bocht, terwijl ze in het midden rechtdoor lopen? Of gewoon: hoe herken je zo’n paadje in het beginstadium en wie zijn de pioniers of initiatiefnemers? Bij foto’s van olifantenpaadjes bij bruggen en viaducten weet Maarten ’t Hart te vertellen dat mensen van nature een hekel hebben aan trappen afdalen. En dat ze altijd geneigd zijn om zelfs de slechtste kwaliteit ondergrond te trotseren boven de mooiste bestrating, zolang ze maar het idee hebben dat er voordeel te behalen is in de afstand.

 

Ik denk dat dit ook een heel leuk onderwerp kan zijn voor in de klas. Zo is het interessant om eens te horen hoe deze paden in andere talen genoemd worden. En leuk voor de cursisten om een woord te leren dat veel Nederlanders niet kennen. (Ik heb Van Dale erop nageslagen en het staat er niet in!).     

Een leuke opdracht is ook om cursisten zelf een olifantenpaadje te laten fotograferen en van de foto’s een kleine tentoonstelling te maken. Ik weet zeker dat ze met deze opdracht hun Nederlandse partner of vrienden die ze inschakelen om naar olifantenpaadjes te helpen zoeken spontaan ‘meekrijgen’. En gewoon eens een leuke ‘buitenopdracht’ die past bij deze tijd van het jaar.

Op Youtube is het interview met Jan-Dirk van der Burg en Maarten ’t Hart terug te zien op: http://dewerelddraaitdoor.vara.nl/Video-detail.628.0.html?&tx_ttnews%5Btt_news%5D=22404&tx_ttnews%5BbackPid%5D=626&tx_ttnews%5Bcat%5D=148&cHash=103a8baf1f44ca6d63bb62fe0b343118