Tot 2007 bestond er één inburgeringstoets die voor alle inburgeraars bestemd was. Met verschillen tussen hoog en laag opgeleide kandidaten en uiteenlopende maatschappelijke vooruitzichten werd geen rekening gehouden.

Met invoering van de nieuwe Wet Inburgering in 2007 is hierin verandering gekomen. Voortaan konden inburgeraars, afhankelijk van hun maatschappelijke vooruitzichten, uit twee verschillende inburgeringsexamens kiezen. Inburgeraars met uitzicht op werk kozen voor het profiel Werk; anderen kozen voor het profiel Opvoeding, Gezondheidszorg en Onderwijs. Binnen de profielen kwam geen differentiatie naar niveau. Dat is altijd A2. Wel kwamen er meerdere manieren om examen te doen, een examen op basis van toetsen of een portfolio verzamelen. Ook de combinatie werd mogelijk.

In de praktijk bleek echter al snel dat de dagelijkse bezigheden van inburgeraars lang niet altijd uit te drukken waren in werk of opvoedende en verzorgende taken. Dit gold bijvoorbeeld voor oudkomers die niet meer in het arbeidsproces opgenomen zullen worden en van wie de kinderen het huis uit zijn. Dat hun leefomgeving niet bij de profielen aansloot, bleek het duidelijkst uit de eisen die aan de portfolio’s werden gesteld. Je kunt moeilijk vragen naar bewijzen die op een consultatiebureau of een ouderavond bemachtigd moeten worden aan iemand die geen opgroeiende kinderen heeft.

Het is goed nieuws dat het Ministerie van VROM dit probleem onder ogen heeft gezien en op voortvarende wijze aangepakt. Dit studiejaar zijn de profielen waarin examen gedaan kan worden uitgebreid van twee naar vier. Nieuw zijn de mogelijkheden Maatschappelijke Participatie en Ondernemerschap.

Maatschappelijke Participatie stimuleert mensen die actief zijn in hun eigen wijk of die hun tijd besteden aan sportieve en culturele activiteiten en vrijwilligerswerk.

Ondernemerschap ondersteunt inburgeraars die zelfstandig ondernemer zijn en degenen die een eigen bedrijf willen starten.

Naar verwachting is dit een flinke verbetering van de examenpraktijk. Overigens hebben deze veranderingen geen gevolgen voor het KNS-examen. Dat onderdeel blijft voor alle profielen gelijk.