De afgelopen week was het voor fractieleiders makkelijk om in het nieuws te komen met uitspraken over de Nederlandse Antillen en Aruba.
Ik heb zelf 6 jaar op Curaçao en 6 jaar op Aruba gewoond. In die tijd heb ik ook de vier andere eilanden bezocht. Ik sta vaak verbaasd over de buitengewoon geringe kennis die mensen in Nederland over deze eilanden hebben. Verbaasd kan ik eigenlijk niet zeggen. Als ik terugdenk aan het moment dat ik voor het eerst voet op Curaçaose bodem zette, schaam ik me met terugwerkende kracht diep met hoe weinig bagage ik het op me genomen had om er voor een aantal jaren voor de klas te staan.
Vorige week luisterde ik bij het reisbureau nog een gesprekje af van iemand die een reisje Antillen aan het boeken was.  Het is toch gewoon Nederland daar? Of niet?

Je reist tegenwoordig met je plastic identiteitskaart naar Turkije, Slovenië en IJsland. Maar om de Nederlandse Antillen of Aruba binnen te komen heb je toch echt een paspoort nodig dat niet binnen een half jaar verloopt. 

Na zes jaar euro staan we bij een buitenlandse reis vaak niet meer stil bij geld wisselen. Ook op de Nederlandse Antillen en Aruba kun je met euro’s op zak best een eind komen maar bedenk dat de euro voor de plaatselijke bevolking een vreemde muntsoort is. De vijf eilanden van de Nederlandse Antillen hebben hun Antilliaanse gulden; Aruba heeft de Arubaanse gulden. Als munteenheid zijn zij gekoppeld aan de dollar. (één dollar is één gulden tachtig waard). De bevolking is overigens veel vertrouwder met de dollar dan met de euro.

Wilt u een reisverzekering afsluiten? Voor een reisje naar de Antillen heeft u werelddekking nodig! Denkt u mobiel te gaan bellen? Slechts een enkele Nederlandse provider levert u bereik.
Er gelden andere verkeersregels (doorgaande wegen hebben voorrang op zijwegen); mensen hebben andere rijbewijzen; elk eiland heeft zijn eigen nummerbord (dat elke jaar vervangen moet worden door een geheel nieuw nummerbord met een andere kleur zodat iedereen kan zien of je je wegenbelasting betaald hebt).

Over de taal is in Nederland meer bekend. De voertaal op Curaçao, Aruba en Bonaire is Papiaments. Tussen Aruba en Curaçao woedt een ‘spellingstrijd’ wat je bijvoorbeeld terug kunt vinden in de vele kranten die dagelijks verschijnen. Op St. Maarten, Saba en Sint Eustatius is Engels de voertaal. Op alle eilanden is Nederlands de andere officiële taal. De houding tegenover het Nederlands is weigerachtig, afstandelijk.

Heel anders dan in Nederland zijn ook de kleedgewoonten. Vaak wordt aangenomen dat daar in de tropen luchtig over gedacht wordt maar niets is minder waar. Nog niet zo lang geleden was het voor een mannelijke ingezetene not done om zich op straat in een korte broek te vertonen. Ik herinner me dat me een keer de toegang tot het politiebureau werd geweigerd met een korte broek. Topless zonnen is lang uit den boze geweest, ook voor toeristen. Pas heel recent wordt er iets makkelijker mee omgesprongen.

Van Aruba weten de meesten wel dat het eiland een status aparte heeft. Het eiland kreeg in 1984 toestemming om tussen 1986 en 1996 als apart land bij het Koninkrijk te blijven met de belofte dat het in 1996 uit het Koninkrijk zou treden. Van dat laatste is het nooit gekomen en daarmee is eigenlijk ook dat predikaat ‘status aparte’ komen te vervallen. Aruba is gewoon ‘land’, een van de drie delen van het Koninkrijke (met de Nederlandse  Antillen en het Nederland in Europa). Wie van Aruba naar Curaçao vliegt, bevindt zich op een internationale vlucht (met bijbehorende tarief voor luchthavenbelasting en paspoortcontrole). Als Nederlandse toerist krijg je slechts een verblijfsvergunning voor drie maanden. Voor Antillianen en Arubanen die Nederland bezoeken geldt deze beperking niet.

Bijzonder is ook het vreemdelingenbeleid en de inburgering. Op de eilanden wonen veel Zuidamerikanen die lonken naar de Nederlandse nationaliteit die Antillianen bezitten. Zij moeten daarvoor enige kennis van het Papiaments hebben.

Het was de bedoeling dat de koninkrijksverhoudingen dit jaar helemaal zouden veranderen. Nu het parlementair overleg op niets is uitgelopen valt dit te bezien. Ondanks deze grimmige sfeer kan ik iedereen aanraden om er eens te gaan kijken.