donau.jpg 

Begin juni had midden Europa met zware regenval en overstromingen. In Passau in Zuid-Duitsland steeg het peil van de Donau op 4 juni tot meer dan vijftien meter boven de normale waarde, de hoogste waterstand in 500 jaar. En dat terwijl ik voor 7 juni een treinreis naar Regensburg geboekt had om van daaruit in drie weken lang op de fiets de Donau te volgen met als eerste stop Passau.

Uit telefoontje met de Spoorwegen begreep ik dat de treinen in elk geval nog steeds over het traject reden maar ook dat er veel wegen afgesloten waren. Vanwege de buitengewone omstandigheden konden treinreserveringen kostenloos geannuleerd worden of omgeboekt naar een andere datum. Ik koos ervoor om drie dagen later op pad te gaan.

Ik heb op deze plek verschillende keren blogs geschreven over de bedreiging van Nederland door het water vanwege de lage ligging. Maar pas nu heb ik echt gezien wat de kracht van water in bewoonde gebieden kan aanrichten en heb ik veel mensen gesproken die erdoor overvallen zijn. Opvallend vind ik dat er zelden met een beschuldigende vinger naar de overheid gewezen wordt en ook dat er niet direct over klimaatveranderingen gesproken wordt. ‘Hoogwater’ hoort bij het leven langs de rivier. Het is een monster dat eens in de zoveel tijd opduikt. Iedereen weet dat je je dan zo snel mogelijk uit de voeten moet maken om persoonlijke ongelukken te voorkomen. Op veel huismuren staan tien tot vijftien strepen boven elkaar die aan overstromingen herinneren, variërend van zo’n dertig centimeter boven de grond tot ver boven de drie meter.Bij de hoogste streep stond meestal het jaartal 1954.

Rond veel huizen lagen waardeloos geworden koelkasten, meubels, kasten, tapijten en planken uit vloeren en wanden. Schade door overstromingen wordt door geen enkele verzekeringsmaatschappij gedekt.

Maar wat me boven alles bij zal blijven, is de immense hoeveelheid modder op de oevers, in de uiterwaarden en vaak meer dan honderd meter daarbuiten over middelhoge dijken. De stroming had zo’n kracht gehad dat de rivierbodem zijwaarts geperst was. In de buurt van Enns op de oever tegenover Mauthausen kwam ik over een fietspad dat onder een laag van twee meter slik weer tevoorschijn gekomen was zoals Pompeï vanonder de lava. Overal werd met man en macht gewerkt om alle verbindingen weer te herstellen, ook om het toerisme weer zo snel mogelijk op gang te krijgen, wat waarschijnlijk wel gaat lukken. Want ook de economische schade moet enorm zijn. Boeren die hun gewassen onder de modder hebben zien verdwijnen zullen minstens twee seizoenen geduld moeten hebben voor deze akkers weer bruikbaar zijn.

Omdat het de overstroming van een rivier betreft die door landen ruim boven zeeniveau stroomt bleef de schade beperkt tot een oppervlakte die niet in verhouding staat tot de totale oppervlakte van Duitsland, Oostenrijk en Slowakije. Hoe anders moet dit zijn als er hele provincies onder water komen te staan, wat in Nederland zou gebeuren als het echt mis gaat. Na zeshonderd kilometer fietsen langs de Donau ben ik toch blij met de Deltawerken.