wieringa.bmp 

Op zondagavond 24 februari is het televisieprogramma De Grens van start gegaan. Zes weken achter elkaar toont presentator Tommy Wieringa ons een stukje van de Nederlands-Duitse en Nederlands-Belgische grens. De eerste aflevering was gemaakt in Drenthe, de tweede in Zeeland en komende zondag worden we meegevoerd naar Brabant. Per auto, te voet en op de fiets volgt Tommy Wieringa de grenslijnen en legt uit door welke gebeurtenissen die tot stand gekomen zijn. Met zijn pet, laarzen en nasale oostelijke accent vormt hij op overtuigende wijze een eenheid met grillige landschappen en weet hij prachtige verhalen los te krijgen van bewoners die deze plekken door en door kennen. Mensen van wie een deel waarschijnlijk nooit geïnterviewd is, weet hij voor de camera op hun gemak te stellen. Zelf woonde Wieringa een deel van zijn jeugd in de oostelijke grensstreek en daardoor heeft hij een band met culturen die vanuit twee landen gevormd zijn.

Elke aflevering wordt met een stukje sociaal geografische geschiedenis ingeleid, in beeld gebracht en vervolgens toegespitst op locale omstandigheden. In de aflevering over Drenthe ging het bijvoorbeeld over turfsteken en ontginning. Bij Zeeland ging het over Zeeuws-Vlaanderen waar mensen zich Vlaming en Nederlander tegelijk voelen. Zij vechten voor het behoud van hun huizen en landerijen die bedreigd worden door de uitbreiding van de haven van Antwerpen en de afspraak dat deze uitbreiding gecompenseerd moet worden door een nieuw stukje natuurgebied. (‘Voor de vogeltjes,’ zoals de bewoners dit noemen).

Wieringa heeft het vermogen om zijn onderwerpen een tegendraadse en koppige inkleuring te geven die daar goed bij past. Iedereen die zij roman Joe Speedboot gelezen heeft, zal die bijzondere toon herkennen van de romanticus die innemend wordt door zich wat stuurs voor te doen. Nu hebben meer schrijvers dat, maar om een onderkoelde schrijftoon ook via de camera over te brengen, vraagt toch weer andere bijzondere vaardigheden. Tommy Wieringa beheerst die. Daarom kijk ik uit naar de volgende vier afleveringen van De Grens.