Waarom een pagina burgerschap op een weblog over Kennis van de Nederlandse Samenleving?

 Sinds de invoering van het nieuwe inburgeringsexamen hebben we te maken met burgerschapscompetenties. Maar deze zijn opgenomen in de eindtermen NT2 en niet in KNS. Toen de Commissie Franssen in 2004 advies uitbracht over een nieuwe aanpak van MO, beval zij onder andere aan dat voor het nieuwe vak KNS aansluiting gezocht kon worden bij het Brondocument Leren en Burgerschap. Dit brondocument was destijds ontwikkeld voor het mbo als instrument om burgerschapscompetenties geintegreerd onder te brengen bij andere vakken. 
Hoewel deze aanbeveling geen expliciete weerslag vindt in de eindtermen KNS, mogen we aannemen dat het vak KNS iets met burgerschap gemeen heeft.
Inmiddels is het examen een feit. U begint enigszins grip te krijgen op CP’s en CH’s. Maar vraagt u zich weleens af welke invulling u aan het begrip burgerschap moet geven? (Onderstaand overzicht is grotendeels ontleend aan webpublicaties van Forum). 

Burgerschap lijkt een wat stoffig abstract begrip dat meer paste in de sfeer van de Franse Revolutie dan bij onze tijd. Maar juist omdat het zo abstract is, krijgt het van tijd tot tijd nieuw leven ingeblazen. In de Europese Grondwet bijvoorbeeld kwam een hele afdeling voor over Europees burgerschap.
Voor de praktijk van de inburgering is het belangrijk te weten dat burgerschap in 1994 in een contourennota opdook als wegwijzer voor integratie. Er was behoefte aan een herwaardering van het publieke domein waarin de samenbindende kracht van kerninstituties als kerk, vakbond, partij en gezin waren verstoord. Er was vraag aan richtinggevende waarden en normen om drie belangrijke redenen.

  1. Behoefte aan striktere regulering van de omgang in de publieke domein.
  2. Behoefte van burgers en bestuurders aan sociale en culturele oriëntatie die meer houvast bood.
  3. Behoefte om veronderstelde culturele fricties tussen autochtonen en allochtonen bespreekbaar te maken.

Het begrip burgerschap werd dus geherdefinieerd als horizonbegrip van de multiculturele samenleving. Burgerschap is sindsdien een begrip op basis waarvan (legale) inwoners aangesproken kunnen worden door overheid en medeburgers. In het burger-zijn gaan mensen verbindingen aan, delen zij hun leven en lot als inwoners van Nederland.
De ontwikkeling van het begrip gaat verder. De troonrede van 2004 spreekt over het delen van burgerschap. Dit houdt in dat het sociale en politieke weefsel van de samenleving zodanig is dat burgers de vrijheid en de mogelijkheid hebben om burger te kunnen zijn, en dat zij dat weefsel mee kunnen bouwen. Institutionele voorzieningen, sociale organisaties, en uitwisseling van plannen en opvattingen tussen burgers en organisaties in het maatschappelijk middenveld zijn voorwaarden en bouwstenen voor gedeeld burgerschap. Burgers voegen zich in deze institutionele voorzieningen in, veranderen deze of richten nieuwe voorzieningen op.
Burgerschap onder allochtonen, en natuurlijk ook onder autochtonen, begint en ontwikkelt zich waar participatie bestaat: als werknemer in arbeidsorganisaties, als consument, als cliënt in de sociale sector en de zorg, als student in het onderwijs of als ouder met schoolgaande kinderen, als belanghebbende in de eigen leefomgeving, als lid van een migrantenorganisatie, als bezoeker van moskee, tempel, synagoge of kerk. Burgerschapscompetenties moeten in de praktijk worden geleerd en geoefend. De genoemde verbanden en instellingen fungeren als leerschool voor het zich eigen maken van sociale competenties. Het gaat dan vooral om competenties als leren luisteren naar elkaar, leren overleggen, tegenstellingen en verschillen kunnen overbruggen, verantwoordelijkheid leren nemen voor de sociale omgeving en het kunnen reflecteren op innerlijke drijfveren.
Inburgering en kennisverwerving van het waarde- en normenstelsel door migranten is vooral een cultureel-educatief en psychologisch proces. In dat proces moet vaak een grote afstand worden afgelegd tussen twee afwijkende waarde- en staatssystemen van Nederland en het land van oorsprong. 

U kunt nu de burgerschapscompetenties in de eindtermen NT2 en KNS tegen het licht van de moderne invulling van burgerschap houden.

De documenten waarop bovenstaand artikel gebaseerd is, kunt u zelf nalezen.
http://www.forum.nl/trendsite/filosofisch.shtml   
http://www.forum.nl/pdf/strategisch.pdf