karel-du-jardin.jpg 

In de Amsterdamse Pijp is een groot deel van de straten vernoemd naar bekende en minder bekende schilders. De Van Woustraat, Ferdinand Bolstraat, Gerard Doustraat en de Van Ostadestraat zorgen er in belangrijke mate voor dat hun naamgevers niet in de vergetelheid raken. De bekendheid van de Vincent van Goghstraat haalt het daarentegen niet bij de roem van de schilder Vincent van Gogh.

Veel KNS-docenten zien straatnamen als aanknopingspunt voor extra uitstapjes in de les bij onderwerpen als literatuur, wetenschap, politiek of geschiedenis. Om even bij Amsterdam te blijven: in de Watergraafsmeer duiken allerlei natuurwetenschappers op: het belang van Kapteyn, Einthoven, Van het Hoff en Kamerlingh Onnes is voor kenners. Maar internationale grootheden als Darwin, Volt, Linneaus, Marconi en Röntgen zullen door cursisten herkend worden en dat maakt het leuk.

Maar als je in de Elisabeth Wolffstraat lesgeeft aan cursisten die in de Van Reigersbergenstraat of de Hasebroekstraat wonen, kun je pogingen om te vertellen welke personen daar achter zitten maar beter achterwege laten. Je zult er vooral verwarring mee oogsten. Het liefst zou je zien dat straatnamen van bijvoorbeeld achttiende eeuwse politici en schrijvers herdoopt werden. Wat in Amsterdam nog niet zo lang geleden gebeurde met de Stalinlaan die vervangen werd door Vrijheidslaan.

Een opmerkelijk initiatief om straat en naamgever dichter bij elkaar te brengen kom je tegen in de Amsterdamse Karel du Jardinstraat. Boven het straatnaambord hangt de reproductie van een prachtig zelfportret van deze schilder. Steeds als ik er langs kom, valt mijn oog er op.

Is het een idee om dit meer te doen? Straten opsieren met koeien van Paulus Potter, zeeslagen van Van der Velde, bruiloften van Breughel en luchten van Ruysdael. Ik denk het niet. Straatnamen zijn niet bedoeld als lesmethode.    

Toch heb ik voor degenen die in de les iets met straatnamen willen doen een aardige tip. Deze week is de website www.biografischportaal.nl gestart. Je kunt er als zoekopdracht namen intikken. In het bestand zitten 42.470 kunstenaars, wetenschappers, sportlieden en staatslieden. Je kunt er leuke opdrachten bij maken. Bijvoorbeeld: zoek de namen van 10 schilders bij elkaar. Categoriseer 10 namen naar wetenschappers en kunstenaars.

Helaas houdt het bestand al op bij 1937. Je vindt er dus wel Willem Drees maar niet Wim Kok; wel Pieter Mondriaan maar niet Karel Appel. Het bestand zal in verschillende fasen worden uitgebreid. Een website om in de gaten te houden.