asperges 

In de winkels en op de markt liggen ze weer volop uitgestald: Nederlandse asperges. Dit ‘witte goud’ is slechts een korte periode per jaar oogstbaar. Het eetbare deel van de aspergeplant is de beginnende stengel die ondergronds vanaf een sterk ontwikkeld stelsel wortelstokken zijn weg omhoog zoekt. De stengel is wit zolang hij ondergronds verblijft. Eenmaal in aanraking met het daglicht wordt hij onmiddellijk groen. Een witte asperges moet geoogst worden nét voordat hij bovengronds wil komen. De aspergesteker zoekt naar barstjes in de grond, en daar graaft hij de stengel uit. Elke dag moeten de aspergebedden hierop nagelopen worden; een dag te laat en de oogst is waardeloos.

Afgelopen week was een aspergebedrijf in het Brabantse Someren uitgebreid in het nieuws. Duidelijk werd dat de explosieve behoefte aan het seizoenswerkers in deze branche tot misstanden leidt. Het bedrijf overschreed met Oosteuropese aspergestekers grenzen die de wet aan arbeidsomstandigheden stelt: het in dienst hebben van illegale arbeiders, onderbetaling en slechte huisvesting op het bedrijf.

Merkwaardig is de rol van de Arbeidsinspectie in het geheel. Het bedrijf schijnt in de loop van de jaren een uitstaand bedrag van meer dan vijfhonderdduizend euro aan boete te hebben opgebouwd. Dat de misstanden alsmaar doorgaan, komt doordat het bedrijf steeds tegen de boete-opleggingen in beroep gaat en er alsmaar geen uitspraken volgen. De vraag is ook of de gemeente niet moet ingrijpen als algemeen bekend is dat een bedrijf zich niet aan de regels houdt. Maar dat gebeurt niet omdat de Arbeidsinspectie de informatie niet automatisch doorspeelt aan de gemeente. Kortom: een merkwaardige zaak hoe in een Brabants dorp creatief wordt omgegaan met de uitbreiding en regels van de Europese Unie. Moeten Nederlandse asperges soms ook een fairtrade keurmerk krijgen?