hectare.bmp 

Afgelopen weekend ging op Vlieland een stuk heide door brand verloren. Een naar bericht. De zomer is nog maar net begonnen. De afgelopen zomers werden de Noord-Hollandse dorpen Schoorl en Bergen telkens opgeschrikt door terugkerende branden. Wat een angstige ervaring moet dat zijn voor mensen en dieren ter plekke op dat moment. En jarenlang zit iedereen met de gevolgen van een verwoest landschap opgescheept.

Wat me bij dit bericht ook opvalt, is het gebruik van voetbalveld als oppervlaktemaat. Er was een stuk natuur verloren gegaan ter grootte van twee voetbalvelden. Weet u hoe groot een voetbalveld is? Nee?

Een voetbalveld, althans een officieel speelveld, moet volgens de regels van de FIFA minimaal 100 meter en maximaal 120 lang zijn en tussen de 64 en 75 meter breed. De oppervlakte kan dus variëren tussen 6400 en 9000 m2. De vraag ‘hoe groot is een voetbalveld’ valt onder de categorie ‘hoe lang is een Chinees?’

Op internet kwam ik ergens tegen dat voor dit soort persberichten een hectare wordt ‘omgerekend’ naar anderhalf voetbalveld. Als je dit sommetje maakt, wordt 6666,66 m2 onze nieuwe eenheid voor oppervlakte.

Ik ben nog opgegroeid in een tuinbouwtraditie waarin lengten en oppervlakten werden uitgedrukt als ‘roe’. Mijn vader had een stok van ruim drie meter lang. Voordat hij een veld spinazie ging inzaaien, of prei ging poten, paste hij dit af met deze stok. Naast ons woonde een teelboer die spruiten en aardappelen verbouwde. Als teelboer mat hij met andere maten. Als hij over zijn aanplant had, had hij het altijd over ‘bunders’. Ons als tuinders, klonk dat vreemd in de oren. Als je hem vroeg wat een bunder was, keek hij je meewarig aan. Een bunder was gewoon een bunder. Dus moest ik van mijn vader op school maar eens vragen hoe groot een bunder was.

Toevallig hadden we een verstandige onderwijzer. In plaats van mij antwoord te geven op deze vraag, zei hij dat iedereen maar eens op moest houden met die onzin van roeden en bunders. Napoleon had ons de meter, de liter en de gram gegeven en onderwijzers zoals hij, hadden de plicht om ons te vertellen dat 10.000 m2 een hectare was.

In het moderne onderwijs worden begrippen en verschijnselen zoveel mogelijk aanschouwelijk gemaakt. Om je voor te stellen wat een hectare is, zoek je een open ruimte op met vrij uitzicht. Je begint bij een boom of paal en loopt honderd stappen weg. Vervolgens kijk je terug. Je neemt de afgelegde afstand in gedachten en vormt van die lengte een denkbeeldig vierkant. De op die manier ‘afgemeten’ oppervlakte is een hectare. Je kunt er ook een leuke groepsopdracht van maken. Laat groepjes leerlingen op vier punten gaan staan en een vierkant vormen van zijden van honderd meter. Het enige wat je nodig hebt is wat ruimte, een stuk strand of een speelweide in bos of park. Een voetbalveld leent zich hier minder voor omdat het aanmerkelijk kleiner is dan een hectare.